Türkçe'nin 73 yaşındaki çınarı Ali Püsküllüoğlu "sözcüklere" veda etti.
2008-06-26 · Kategori: Yitirdiklerimiz
 |
Türkçe ustasını kaybetti
Püsküllüoğlu’nun cenazesi, Ankara Küçükesat Camisi’ndeki törenin ardından Gölbaşı Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Türkçe'nin 73 yaşındaki çınarı Ali Püsküllüoğlu "sözcüklere" veda etti. Hazırladığı "Öz Türkçe Sözlük" ile Türkçe'nin gelişiminde önemli bir rol oynayan Püsküllüoğlu, aynı zamanda usta bir şairdi
İSTANBUL - Türkiye’de sözlük denince ilk akla gelen isimlerden olan ve hazırladığı ünlü "Öz Türkçe Sözlük" 12 Mart döneminde toplatılan dilbilimci, şair Ali Püsküllüoğlu, dün yaşamını yitirdi. Dil Derneği ve Edebiyatçılar Derneği’nin kurucuları arasında yer alan Ali Püsküllüoğlu, Akciğer yetmezliği nedeniyle uzun süredir tedavi gördüğü Ankara Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Bölümü’nde yaşama veda etti.
Aynı zamanda üretken bir şair olan Püsküllüoğlu’nun cenazesi, Ankara Küçükesat Camisi’nde kılınan öğle namazının ardından, Gölbaşı Mezarlığı’nda son yolculuğuna uğurlandı. 73 yaşında hayata gözlerini yuman Püsküllüoğlu'nun cenaze törenine, edebiyat çevresi ve yakınları katıldı.
Duygu dolu anların yaşandığı törende, Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, yazar Yaşar Küçük, şair Ahmet Telli, yazar Emin Özdemir, Uğur Mumcu Araştırmacı Gazetecilik Vakfı (Umag) yayın yönetmeni ve yazar Orhan Tüleylioğlu, dilbilimci Prof. Dr. Aydın Köksal, şair Cahit Külebi’nin torunu dilbilimci Oya Külebi, Alevi Bektaşi Federasyonu Başkanı Ali Balkız, yazar Metin Turan ve Cumhuriyet Gazetesi yazarı Işık Kansu yer aldı. Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın TBMM çalışmaları nedeniyle katılmadığı belirtilirken yazar Yaşar Kemal, eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Yekta Güngör Özden, TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu, Türk Eğitim Vakfı ve Can yayınları da Püsküllüoğlu için çelenk gönderenler arasındaydı.
Ali Püsküllüoğlu kimdir?
1 Ocak 1935 tarihinde Adana’nın Kadirli ilçesinde dünyaya geldi. Ailesi çiftçi olan Püsküllüoğlu, ilk ve orta öğrenimini Kadirli’de tamamladı. Ali Püsküllüoğlu, Mersin Lisesi’nde sürdürdüğü öğrenimini, sağlığı nedeniyle yarıda bırakarak Kadirli, Adana ve İstanbul’da değişik işlerde çalıştı. Püsküllüoğlu, çiftçilik, gazete satıcılığı, sinema biletçiliği, avukat yazmanlığı, gazetecilik ve yayımcılık yaptı.
İstanbul’da, 1959 yılında Çevre Yayınevi’ni kuran Püsküllüoğlu, Kadirli’de "Karacaoğlan" adlı bir haftalık bir gazete çıkardı. 1960-1983 yılları arasında Türk Dil Kurumu’nda Yayın ve Tanıtma Kolu Uzmanı olarak çalışan Püsküllüoğlu, kurumdan 1983 yılında istifa etti ve bir süre sonra da emekli oldu.
Ankara Radyosu’nda "Kitap Saati", Türkiye Radyoları’nda Türk Dil Kurumu adına "Arı Dile Doğru", "Ana Dilimiz", "Öz Dilimiz" programlarını hazırlayan Püsküllüoğlu, Türkiye Radyoları’nda her akşam olmak üzere 1 yıl süreyle yayımlanan "Atatürk’ün Söylev"ini ilk kez bugünün diline aktararak sunanlar arasındaydı.
Şiir serüveni
Ulus ve Halkçı gazetelerinin haftalık sanat-edebiyat sayfasını yöneten Püsküllüoğlu, şiir dergisi Yusufçuk’u çıkardı. "Türk Dili" dergisinin yazı kurullarında da yer alan Püsküllüoğlu, "Çağdaş Türk Dili" dergisinin kurulmasına önayak oldu ve bir süre derginin genel yayın yönetmenliğini üstlendi.
Türk edebiyatının çalışkan şairleri arasında bulunan Ali Püsküllüoğlu, Ülkü Tamer, Turgut Uyar ve Edip Cansever şiirlerine benzer özellikler taşıyan ilk şiirleriyle "İkinci Yeni" şiirinin ölçülü, dengeli bir şairi olarak görüldü.
“Benim şiirim, benim kuşağımın şiiri, herkesi ilgilendirmeyen şiirdir. Benim şiirim sessizliğin, usun ve karanlığın tadının şiiridir” diyen Püsküllüoğlu, ‘Gül Sevgili Yurdum’ adlı kitabıyla 1983’te Toprak Şiir Ödülü, ‘Zamansız’ dosyasıyla ise 2005’te Yunus Nadi Şiir Ödülü’nü kazandı.
1970 sonrasında tümüyle yeni bir şiire yönelen Püsküllüoğlu, toplumsal olgu ve olaylarını ele aldı. Püsküllüoğlu, şiirlerinde yer yer Behçet Necatigil’in "kırık dize" yapısını da uyguladı.
"Mağara/Dağ Başı" adlı radyo oyunu Türkiye Radyoları’nda, İngilizceden çevirdiği tek perdelik oyunlar Türk Dili dergisinde yayımlanan Püsküllüoğlu, "Pembe Beyaz", "Aydınlık İçinde", "Karanfilli Saksı", "Uzun Atlar Denizi", "Sırtımızda Kızgın Güneş", "Unutma Onları", "Yaz ve Yağmur", "Gül Sevgili Yurdum" ve "Babadat (Toplu Şiirler)" adlı şiir kitaplarını çıkardı.
İlk sözlüğü "Öz Türkçe Sözlük"
Ozanlığının yanı sıra dil ve sözlük alanındaki çalışmalarıyla da kendini kabul ettiren Püsküllüoğlu, sözlük çalışmalarına 1963’te başladı ve ilk sözlüğü "Öz Türkçe Sözlük" 1966 yılında yayımlandı. Püsküllüoğlu’nun 40 yılı aşan bir süre içinde 20’yi aşan sayıda ve çeşitli boyutta sözlükleri yayımlandı. Bunların ve şiir kitaplarının birçok baskısı yapıldı.
Püsküllüoğlu, "Nasrettin Hoca" ile 1981 yılında Türk Dil Kurumu Çocuk Yazını Ödülü’nü, "Gül Sevgili Yurdum" ile 1983’te Toprak Şiir Ödülü’nü ve "Zamansız" isimli dosyasıyla 2005 yılında Yunus Nadi Şiir Ödülü’nü kazandı.
Dil Derneği Başkanı Özel: En çalışkan ustalardan biriydi
Dil Derneği Başkanı Sevgi Özel, şair, dilbilimci ve edebiyatçı Ali Püsküllüoğlu’nun vefatıyla ilgili, "Hem değerli bir dostumuzu, ağabeyimizi hem de gerçekten Türkçeye emek veren en çalışkan ustalardan birini yitirdik" dedi. Özel, Ali Püsküllüoğlu ile yıllardır birlikte çalıştıklarını anımsattı. Dil Derneği’ni, 21 yıl önce birlikte kurduklarını anlatan Özel, Püsküllüoğlu ile aynı ilkelere sahip olduklarını ve Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Türk devrimine aynı bağlılığı duyduklarını söyledi. Özel, Püsküllüoğlu’nun vefatından duyduğu üzüntüyü de, "Hem el ele olduğumuz bir dostumuzu, bir ağabeyimizi hem de Türkçeye gerçekten emek veren en çalışkan ustalarından birini yitirdik" sözleriyle dile getirdi.
Püsküllüoğlu’nun sağlık sorunlarına rağmen durmadan, dinlenmeden çalıştığını belirten Özel, "Onunla Dil Derneği’nin kuruluşunda birtakım zorlukları birlikte göğüsledik. Atatürk’ün kurduğu Türk Dil Kurumu’nda da yıllarca birlikte çalışmıştık. Bu gönül, ilke birliğimiz, devrimci duruşumuz hiç değişmedi" diye konuştu.
Ali Püsküllüoğlu’nu kaybetmekten dolayı derin üzüntü duyduklarını ifade eden Sevgi Özel , "Çok değerli bir ağabeyimi kaybettim, çok üzgünüm. O’nu düşünceleriyle, ilkeleriyle yaşatmayı sürdüreceğiz" dedi.
Kültür Bakanı Günay: Yaşamı boyunca Türkçe için çalıştı
Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, dilbilimci, şair ve edebiyatçı Ali Püsküllüoğlu’nun yaşamı boyunca Türkçenin korunması ve gelişmesi için çaba gösterdiğini belirtti. Günay, Ali Püsküllüoğlu’nun vefatı nedeniyle yayınladığı mesajda şunları kaydetti:
"Yaşamı boyunca Türkçenin korunması ve gelişmesi için çaba gösteren değerli şair ve yazar Ali Püsküllüoğlu’nun vefatından büyük üzüntü duydum. Şairliğinin yanı sıra dil ve sözlük çalışmalarıyla Türk edebiyatına unutulmaz hizmetlerde bulunan Ali Püsküllüoğlu, daima saygı ve takdirle anılacaktır. Türkçenin büyük ustası Ali Püsküllüoğlu’na Allah’tan rahmet, ailesine ve edebiyat dünyamıza baş sağlığı dilerim."
Türk Dil Kurumu: Derin üzüntü içindeyiz
Türk Dil Kurumu (TDK), şair, edebiyatçı ve dilbilimci Ali Püsküllüoğlu’nun vefatı nedeniyle başsağlığı mesajı yayımladı. TDK’nın mesajında şöyle denildi:
"Sözlükçülük alanındaki çalışmalarıyla tanınan Ali Püsküllüoğlu’nu yitirmiş olmanın derin üzüntüsü içindeyiz. 1960-83 yılları arasında yayın ve tanıtma kolu uzmanı olarak kurumumuzda görev yapmış ve 1981 yılında da "Nasrettin Hoca" isimli kitabı ile Türk Dil Kurumu Çocuk Yazını Ödülü’nü kazanmış olan Püsküllüoğlu’na Tanrı’dan rahmet, yakınlarına, dostlarına ve okuyucularına başsağlığı diliyoruz."
